Ozgun Helikopter Projesi

img_1014-1

Adlandirma

Projeye, “Ozgun Helikopter Projesi” veya “Turk Hafif Sinif Genel Maksat Helikopteri” olarak adlandirilmaktadir.

Ihale ve Sozlesme Sureci

Proje Adi:

Özgün Helikopter Programı

Amac:

Türk Silahlı Kuvvetleri ve diğer ihtiyaç sahibi makamların eğitim helikopteri ve hafif sınıf genel maksat helikopteri ihtiyacının özgün tasarım bir platform ile karşılanması

Kapsam:

Özgün helikopter projesinin milli imkanlarla tasarlanması, geliştirilmesi, test edilmesi ve üretilmesi

Proje Modeli:

Yurtiçi tasarım, geliştirme ve üretim

Haziran 2010 tarihli Savunma Sanayi Icra Komitesi (SSIK) karariyla proje baslatilmistir. Projenin TUSAS’in ana yukleniciliginde gelistirilmesine karar verilmistir.

Teknik ve Ekonomik Fizibilite Etudu Temmuz 2011’de Savunma Sanayi Mustesarligi (SSM) ye teslim edilmistir.


Teklife Cagri Dosyasi (TCD), Mayis 2012’de yayinlanmistir.

TUSAS, teklifini Ekim 2012’de vermistir.

Haziran 2013 tarihinde sozlesme imzalanmistir.

Eylul 2013 tarihinde program takvimi baslamistir (T0)

Ana/Alt Yuklenici:

TUSAS (Ana Yuklenici), Aselsan (Alt Yuklenici), LHTEC (Alt Yuklenici)

Uretim ve Teslim

• Ilk Ucus Tarihi: Eylul 2018 (T0+60 ay)

• EASA CS-29 Sertifikasinin Temini: Mart 2020 (T0+78 ay)

• Askeri (SSM’in koordinasyonunda MCRI temelli) Sertifikasyonun Saglanmasi: Mart 2021 (T0+90 ay)

Seri uretim sozlesmesi ayrica degerlendirilecektir.

Maliyet

Sozlesme Bedeli: 685 milyon USD (Gelistirme fazi bedeli)

Yerli Katki Payi: Henuz bilinmiyor

Ozellikler

• Agirlik: ~6 ton

• Irtifa: 6.000 m

• Hiz: 120 knot

• Motor gucu: 1.361 shp x 2

• Kapasite: 2 pilot + 12 yolcu

• Versiyon: Sivil + Askeri


Askeri model, KKK.ligi envanterindeki UH-1H’larin yerini alacaktir.

Sivil model; EGM, Saglik Bakanligi vb. kuruluslar tarafindan kullanilabilecektir.

Gelecekte govde degisiklikleri ile, farkli buyuklukte 3-4 modelin tasarimi planlanmaktadir.

On tasarim Nisan 2014’te tamamlanmis ve SSM onayina sunulmustur.

Kritik Proje Ortaklari

Aselsan:

Agustos 2015’te sozlesme imzalanmistir.

Yaklasik 40 adet ekipmandan olusan aviyonik sistemlerin tasarimindan ve entegrasyonundan sorumlu olacaktir.

Bunlarin icinde, temel kokpit ekipmanlari, otomatik ucus kontrol bilgisayari ve ucus yonetim sisteminin gelistirilmesi de vardir.

LHTEC:

Honeywell International (ABD) ve Rolls-Royce (Ingiltere) ortak girisimidir.

Aralik 2015’te sozlesme imzalanmistir.

CTS800-4AT Turbosaft motorlarinin gelistirilmesi ve tedarigi gorevini ustlenecektir.

Anlasma, motorun entegrasyonu ve sertifikasyonuna yonelik 5 yillik bir gelistirme programini icermektedir.

Ayni motor T-129 Atak’ta da kullanilmaktadir.

Bu motorlarin sinifindaki diger motorlara gore %25 yakit tasarrufu sagladigi iddia edilmektedir.

Yuksek Irtifa/Yuksek Sicaklik (High/Hot) ozelliklerine sahiptir.

1 motorun kaybinda dahi guvenle ucusunu devam ettirebilecektir.

LHTEC, programin sonraki asamasi icin lisans altinda uretim konusunda TEI ile gorustuklerini bildirmistir.

Ilk yayinlanma tarihi: 10 Nisan 2016 saat 10.00

Revizyon-1 (13 Kasim 2016)

TEI’nin proje icin kendi imkanlariyla gelistirmeye basladigi ~164 kg agirliginda olacak TS1400 turbosaft motor.

Sozlesmenin 2017’de imzalanmasi ve motorun seri uretim fazina yetistirilmesi planlanmaktadir. 

Revizyon-2 (4 Ocak 2017)

Milli Savunma Bakani Fikri Isik ilk ucus tarihini, sozlesmeye de uygun sekilde, 6 Eylul 2018 saat 06.00 olarak aciklamistir.

Ozgun helikopter projesi taslak cizimi

Kod olarak T-625 (6 ton, 2 motor, 5 pal) secilmis olup prototipi:

9 thoughts on “Ozgun Helikopter Projesi

  1. Atak helikopteri bir türlü içime sinmedi, kullandığı motorlar, projesi iptal edilen RAH-66 Comanche’nin motorları diye duydum. RAH-66 Comanche yakın hava desteği vermesi için tasarlanmış bir helikopter değil, stealth tarzı bir helikopter projesi. Yani bana öyle geliyor ki Atak hem küçük bir helikopter, gövde yapısı olarak, hem de buna rağmen motorları çok güçlü değil. O yüzden olması gerektiği kadar çevik bir helikopter değil. Tam yükle havalandığı zaman özellikle. Yanılıyor muyum sizce ?

    Beğen

  2. Bizim bir arıkopter projemiz vardı 2 ton ağırlığında ( 2+6 kişilik) bunun hakkında bir bilginiz var mı ?
    Aslında bir helikopter ailesi düşünüldüğüne göre arıkopter 2 ton, özgün helikopterimiz 5 ton, kara şahinlerde 10 tondaki ihtiyacımızı karşılayacak ( aslında uzun vade de 10 tonda özgün birşeyde tasarlanmalı görüşündeyim). Bide ağır nakliye sınıfında tasarlarsak güzel olur ama ona uzun yıllar var sanırım. Teşekkürler.

    Beğen

  3. Üstadım hep merak etmişimdir bu proje ile T70 arasındaki bağlantıyı.
    Bu projeye T70 teki bazı ToT lara güvenerekmi girdik. O projedeki gecikmeler bu projeye yansıyacakmı.

    Birde bu projede kokpit tasarımı belli oldumu. Bazı fotoğraflar dolaşıyor internette.

    Beğen

    1. Ustadim,

      Bu proje ile T-70 arasinda Aselsan in (basta aviyonik ve yonetim sistemleri olmak uzere) yapacaklari disinda cok benzerlik yok.

      T-70 lisans alti uretim, bu ise tasarim.

      Bunu illa bir sey ile benzestirecekseniz Atak ile benzestirin. Bu da 5 ton ve ayni motor.

      TAI’nin ucyuz kusur tane AW139 helikopter govde uretimi yaptigini da dusunurseniz…

      Bunlara guvenerek girdik ve yapariz da.

      On tasarimi bitti ancak kritik tasarim asamasina gectiler mi bilmiyorum.

      Beğen

      1. Sorumun amacı eskiden okuduğumu hayal meyal hatırladığım Skorsky nin başkanıyla yapılmış bir röpörtaj. Tam hatırlamıyorum ama ya T70 yada bu proje için teknik desteğin yanında Skorskynin dünyaya yayılmış satış kanallarındanda yararlandırılacağından bahsediyordu. Elektronik kısmında zaten yeterli sayılırız da ana rotor ve kuyruk rotoru, palleri, transmisyon vites vites kutusu, iniş takımlarını kim dizayn edecek şu anda ne yapılıyor, şu anda proje hangi aşamada bilginiz varmı.

        Beğen

  4. Irtifa: 6.000 feet

    Bu çok az değilmi. Yerden 2000 metrede tüfeklerin bile menziline girer bırakalım füzeleri. İçinde 12 kişi ile düşünmek bile istemiyorum.

    Kişisel görüşüm irtifa 16000-20000 feet arasında olması.

    Beğen

    1. Ustadim,

      Tabii ki 6.000 feet degil.
      Veriler; feet, knot, m idi vs derken m yerine feet yazmisim. Dogrusu 6.000 m. Ayni motorlari kullanacak olan T-129 gibi yaklasik 6.000 m.

      Duzelttim tesekkurler

      Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s